मराठी व्याकरण व सामान्य ज्ञान स्पेशल टेस्ट | पोलीस भरती | police bharti

स्पष्टीकरण: 'थोडे' या शब्दातून पाण्याचे निश्चित माप किंवा संख्या समजत नाही, म्हणून ते अनिश्चित किंवा परिमाणवाचक विशेषण आहे.

स्पष्टीकरण: जेव्हा 'आपण' किंवा 'स्वतः' या शब्दांचा अर्थ 'स्वतः' असा होतो आणि ते नामाच्या नंतर येतात, तेव्हा ते 'आत्मवाचक सर्वनाम' असते.

स्पष्टीकरण: मुंबई महानगरपालिका ही महाराष्ट्रातील तसेच भारतातील सर्वात जुन्या व पहिल्या महानगरपालिकांपैकी एक आहे.

स्पष्टीकरण: ज्या शब्दांनी कोणत्याही व्यक्ती, वस्तू किंवा प्राण्यामधील गुण, भाव किंवा अवस्था यांचा बोध होतो (ज्यांना आपण स्पर्श करू शकत नाही, फक्त अनुभवू शकतो) त्यांना 'भाववाचक नामे' म्हणतात.

स्पष्टीकरण: जवळची किंवा दूरची वस्तू/गोष्ट दाखवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या सर्वनामाला 'दर्शक सर्वनाम' म्हणतात. येथे 'तो' रस्त्याकडे बोट दाखवत आहे.

स्पष्टीकरण: अहमदनगर जिल्ह्यातील नेवासे येथे एका खांबाला टेकून संत ज्ञानेश्वरांनी वयाच्या १६ व्या वर्षी ज्ञानेश्वरी हा ग्रंथ लिहिला.

स्पष्टीकरण: कापूस या नामापासून 'कापसाळ' हे नामसाधित विशेषण तयार होते (उदा. कापसाळ जमीन किंवा कापसाळ ढग).

स्पष्टीकरण: 'काळा' हा शब्द 'घोडा' या नामाबद्दल अधिक माहिती सांगतो, म्हणून ते विशेषण आहे.

स्पष्टीकरण: 'सुंदर' हे विशेषण आहे (उदा. सुंदर मुलगा). सौंदर्य हे भाववाचक नाम असते, तर कीर्ती, वात्सल्य आणि गुलामगिरी ही भाववाचक नामे आहेत.

स्पष्टीकरण: जेव्हा एखाद्या विशेषनामाचा वापर उपमा देण्यासाठी किंवा अनेकवचनी अर्थाने केला जातो, तेव्हा ते 'सामान्यनाम' बनते. येथे जमदग्नी म्हणजे 'अतिशय रागीट माणूस' असा सामान्य अर्थ घेतला आहे.

स्पष्टीकरण: सूर्य हा जगात एकमेव आहे आणि तो एका विशिष्ट ताऱ्याचा बोध करून देतो, म्हणून 'सूर्य' हे विशेषनाम आहे.

स्पष्टीकरण: वाक्यात 'काय' या शब्दाचा वापर प्रश्न विचारण्यासाठी केला आहे आणि वाक्याच्या शेवटी प्रश्नचिन्ह आहे, म्हणून हे प्रश्नार्थक सर्वनाम आहे.

स्पष्टीकरण: मराठीत मूळ ९ सर्वनामे आहेत: मी, तू, तो, हा, जो, कोण, काय, आपण, स्वतः. (सर्वनामांचे प्रकार विचारल्यास उत्तर ६ येते).

संयुक्त महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण यांना आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार मानले जाते. त्यांनी महाराष्ट्राच्या औद्योगिक आणि सांस्कृतिक विकासाचा पाया घातला.

स्पष्टीकरण: सातारा जिल्ह्यात 'प्रति सरकारची' (पत्री सरकार) स्थापना करणाऱ्या नाना पाटील यांना जनतेने 'क्रांतिसिंह' ही पदवी दिली.

स्पष्टीकरण: महात्मा जोतीराव फुले यांनी पुणे येथे २४ सप्टेंबर १८७३ रोजी बहुजन समाजाच्या जागृतीसाठी सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली होती.

स्पष्टीकरण: बाळशास्त्री जांभेकर यांनी ६ जानेवारी १८३२ रोजी 'दर्पण' हे मराठीतील पहिले वृत्तपत्र सुरू केले, म्हणून त्यांना मराठी वृत्तपत्रसृष्टीचे जनक म्हणतात.

स्पष्टीकरण: १८५७ च्या स्वातंत्र्यलढ्यात जमखंडी संस्थानातून आप्पासाहेब पटवर्धन यांनी ब्रिटिशांविरुद्ध नेतृत्व केले होते.

स्पष्टीकरण: महर्षी धोंडो केशव कर्वे यांनी महिलांच्या शिक्षणासाठी पुणे येथील हिंगणे येथे अनाथ बालिकाश्रम आणि पुढे स्त्री शिक्षण संस्थेची स्थापना केली.

स्पष्टीकरण: राजर्षी छत्रपती शाहू महाराजांनी २६ जुलै १९०२ रोजी कोल्हापूर संस्थानात बहुजन व मागासवर्गीय समाजासाठी ५०% आरक्षणाची ऐतिहासिक घोषणा केली होती.

स्पष्टीकरण: जेव्हा एखादे सर्वनाम नामाच्या आधी येऊन त्या नामाबद्दल माहिती सांगते, तेव्हा ते सर्वनाम न राहता 'सार्वनामिक विशेषण' बनते. येथे 'हे' पुस्तकाच्या आधी आले आहे.

स्पष्टीकरण: २५ एप्रिल १९६० रोजी संसद सदस्यांनी मुंबई पुनर्रचना कायदा मंजूर केला, ज्यानुसार १ मे १९६० रोजी स्वतंत्र मराठी भाषिक महाराष्ट्र राज्य अस्तित्वात आले.

स्पष्टीकरण: संख्येची किती वेळा आवृत्ती झाली हे दाखवणाऱ्या विशेषणाला आवृत्तीवाचक म्हणतात. उदा. दुप्पट, तिप्पट, दशपट.

(स्पष्टीकरण: उत्तरेकडून दक्षिणेकडे क्रम: थळ घाट (मुंबई-नाशिक)- बोर घाट (मुंबई-पुणे) - कुंभार्ली घाट (कराड-चिपळूण) -फोंडा घाट (कोल्हापूर-पणजी).)

स्पष्टीकरण: ताराबाई शिंदे यांनी पुरुषांच्या वर्चस्ववादी मानसिकतेवर कडक शब्दांत टीका करणारा 'स्त्री-पुरुष तुलना' हा ग्रंथ लिहिला, जो भारतातील पहिला स्त्रीवादी ग्रंथ मानला जातो.