मराठी व्याकरण व सामान्य ज्ञान स्पेशल टेस्ट | पोलीस भरती | police bharti

स्पष्टीकरण: सातारा जिल्ह्यात 'प्रति सरकारची' (पत्री सरकार) स्थापना करणाऱ्या नाना पाटील यांना जनतेने 'क्रांतिसिंह' ही पदवी दिली.

स्पष्टीकरण: मुंबई महानगरपालिका ही महाराष्ट्रातील तसेच भारतातील सर्वात जुन्या व पहिल्या महानगरपालिकांपैकी एक आहे.

स्पष्टीकरण: अहमदनगर जिल्ह्यातील नेवासे येथे एका खांबाला टेकून संत ज्ञानेश्वरांनी वयाच्या १६ व्या वर्षी ज्ञानेश्वरी हा ग्रंथ लिहिला.

स्पष्टीकरण: वाक्यात 'काय' या शब्दाचा वापर प्रश्न विचारण्यासाठी केला आहे आणि वाक्याच्या शेवटी प्रश्नचिन्ह आहे, म्हणून हे प्रश्नार्थक सर्वनाम आहे.

स्पष्टीकरण: ताराबाई शिंदे यांनी पुरुषांच्या वर्चस्ववादी मानसिकतेवर कडक शब्दांत टीका करणारा 'स्त्री-पुरुष तुलना' हा ग्रंथ लिहिला, जो भारतातील पहिला स्त्रीवादी ग्रंथ मानला जातो.

स्पष्टीकरण: राजर्षी छत्रपती शाहू महाराजांनी २६ जुलै १९०२ रोजी कोल्हापूर संस्थानात बहुजन व मागासवर्गीय समाजासाठी ५०% आरक्षणाची ऐतिहासिक घोषणा केली होती.

स्पष्टीकरण: 'थोडे' या शब्दातून पाण्याचे निश्चित माप किंवा संख्या समजत नाही, म्हणून ते अनिश्चित किंवा परिमाणवाचक विशेषण आहे.

स्पष्टीकरण: ज्या शब्दांनी कोणत्याही व्यक्ती, वस्तू किंवा प्राण्यामधील गुण, भाव किंवा अवस्था यांचा बोध होतो (ज्यांना आपण स्पर्श करू शकत नाही, फक्त अनुभवू शकतो) त्यांना 'भाववाचक नामे' म्हणतात.

स्पष्टीकरण: सूर्य हा जगात एकमेव आहे आणि तो एका विशिष्ट ताऱ्याचा बोध करून देतो, म्हणून 'सूर्य' हे विशेषनाम आहे.

स्पष्टीकरण: बाळशास्त्री जांभेकर यांनी ६ जानेवारी १८३२ रोजी 'दर्पण' हे मराठीतील पहिले वृत्तपत्र सुरू केले, म्हणून त्यांना मराठी वृत्तपत्रसृष्टीचे जनक म्हणतात.

स्पष्टीकरण: कापूस या नामापासून 'कापसाळ' हे नामसाधित विशेषण तयार होते (उदा. कापसाळ जमीन किंवा कापसाळ ढग).

संयुक्त महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण यांना आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार मानले जाते. त्यांनी महाराष्ट्राच्या औद्योगिक आणि सांस्कृतिक विकासाचा पाया घातला.

(स्पष्टीकरण: उत्तरेकडून दक्षिणेकडे क्रम: थळ घाट (मुंबई-नाशिक)- बोर घाट (मुंबई-पुणे) - कुंभार्ली घाट (कराड-चिपळूण) -फोंडा घाट (कोल्हापूर-पणजी).)

स्पष्टीकरण: 'काळा' हा शब्द 'घोडा' या नामाबद्दल अधिक माहिती सांगतो, म्हणून ते विशेषण आहे.

स्पष्टीकरण: जेव्हा 'आपण' किंवा 'स्वतः' या शब्दांचा अर्थ 'स्वतः' असा होतो आणि ते नामाच्या नंतर येतात, तेव्हा ते 'आत्मवाचक सर्वनाम' असते.

स्पष्टीकरण: जेव्हा एखादे सर्वनाम नामाच्या आधी येऊन त्या नामाबद्दल माहिती सांगते, तेव्हा ते सर्वनाम न राहता 'सार्वनामिक विशेषण' बनते. येथे 'हे' पुस्तकाच्या आधी आले आहे.

स्पष्टीकरण: मराठीत मूळ ९ सर्वनामे आहेत: मी, तू, तो, हा, जो, कोण, काय, आपण, स्वतः. (सर्वनामांचे प्रकार विचारल्यास उत्तर ६ येते).

स्पष्टीकरण: महर्षी धोंडो केशव कर्वे यांनी महिलांच्या शिक्षणासाठी पुणे येथील हिंगणे येथे अनाथ बालिकाश्रम आणि पुढे स्त्री शिक्षण संस्थेची स्थापना केली.

स्पष्टीकरण: महात्मा जोतीराव फुले यांनी पुणे येथे २४ सप्टेंबर १८७३ रोजी बहुजन समाजाच्या जागृतीसाठी सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली होती.

स्पष्टीकरण: जवळची किंवा दूरची वस्तू/गोष्ट दाखवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या सर्वनामाला 'दर्शक सर्वनाम' म्हणतात. येथे 'तो' रस्त्याकडे बोट दाखवत आहे.

स्पष्टीकरण: २५ एप्रिल १९६० रोजी संसद सदस्यांनी मुंबई पुनर्रचना कायदा मंजूर केला, ज्यानुसार १ मे १९६० रोजी स्वतंत्र मराठी भाषिक महाराष्ट्र राज्य अस्तित्वात आले.

स्पष्टीकरण: १८५७ च्या स्वातंत्र्यलढ्यात जमखंडी संस्थानातून आप्पासाहेब पटवर्धन यांनी ब्रिटिशांविरुद्ध नेतृत्व केले होते.

स्पष्टीकरण: संख्येची किती वेळा आवृत्ती झाली हे दाखवणाऱ्या विशेषणाला आवृत्तीवाचक म्हणतात. उदा. दुप्पट, तिप्पट, दशपट.

स्पष्टीकरण: जेव्हा एखाद्या विशेषनामाचा वापर उपमा देण्यासाठी किंवा अनेकवचनी अर्थाने केला जातो, तेव्हा ते 'सामान्यनाम' बनते. येथे जमदग्नी म्हणजे 'अतिशय रागीट माणूस' असा सामान्य अर्थ घेतला आहे.

स्पष्टीकरण: 'सुंदर' हे विशेषण आहे (उदा. सुंदर मुलगा). सौंदर्य हे भाववाचक नाम असते, तर कीर्ती, वात्सल्य आणि गुलामगिरी ही भाववाचक नामे आहेत.